ՀՀ ԿԲ-ն վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը պահպանել է 6.5% մակարդակում

2026 թվականի փետրվարի 3-ի նիստում ԿԲ խորհուրդը որոշել է անփոփոխ թողնել վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը՝ սահմանելով 6,5%։

Կարգավորող մարմնի մամուլի ծառայության տվյալներով՝ լոմբարդային ռեպո տոկոսադրույքը և կանխիկի ներգրավման տոկոսադրույքը մնացել են անփոփոխ՝ 8.00% և 5.00%։

Կենտրոնական բանկի որոշումը ոչ մեկին առանձնապես չզարմացրեց, բայց միևնույն է, այն առաջ է քաշում մեկ պարզ հարց. Ինչո՞ւ ԿԲ որոշեց դադար վերցնել։

Հիշեցնենք, որ 2023 թվականի հունիսից ի վեր Հայաստանի Կենտրոնական բանկը բավականին ագրեսիվ կերպով մեղմացնում է դրամավարկային քաղաքականությունը. տոկոսադրույքը գրեթե անընդհատ անկում է ապրել՝ 10.75%-ից մինչև 6.75% մինչև 2025 թվականի փետրվարը։ Այնուհետև, 2025 թվականի դեկտեմբերին, այն կրկին իջեցվեց 0.25 տոկոսային կետով՝ մինչև 6.5%, իսկ հիմա՝ դադար։ Լոմբարդային ռեպո տոկոսադրույքը մնում է 8%, իսկ ավանդային տոկոսադրույքը՝ 5%։ Ամեն ինչ կայուն է, անակնկալներ չկան։

Այս պարագայում ի՞նչ պատճառներ ունի այս դադարը։ Հիմնական պատճառը ռիսկերի հաշվեկշիռն է։ 2025 թվականին գնաճը հասել է 3.3%-ի (վերջին տվյալներով), որը ցածր է 3-4% նպատակային միջակայքից, բայց վերջին ամիսներին այն փոքր-ինչ արագացել է (3.1%-ից մինչև 3.3%)։ Հիմնական գնաճը մնում է մոտ 4.3%, ինչը նշանակում է, որ անկայուն բաղադրիչները բացառելով՝ ճնշումը մի փոքր ավելի բարձր է: Ավելին, հարկաբյուջետային քաղաքականությունը մնում է բավականին ընդլայնողական. պետական ​​ծախսերը աճում են, ներքին պահանջարկը աջակցվում է, և սա ստեղծում է միջնաժամկետ հեռանկարում գերտաքացման ռիսկ:

Մյուս կողմից, տնտեսությունը գոնե պաշտոնական տվյալներով աճ է գրանցում. շինարարությունը, ծառայությունները և նույնիսկ արտադրությունը վերականգնվում են ժամանակավոր գործոնների շնորհիվ: Այս պայմաններում տոկոսադրույքի չափազանց արագ իջեցումը կարող է արագացնել գնաճը և թուլացնել դրամը, իսկ դադարը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես է տնտեսությունը գործում հաջորդ երկու-երեք ամիսների ընթացքում:

Ի դեպ, շուկան նմանատիպ սցենար սպասում էր. վերլուծաբանների և ֆինանսական շուկայի մասնակիցների մեծ մասը կանխատեսում է, որ միջնաժամկետ հեռանկարում (2026 թվականի վերջին կամ 2027 թվականի սկզբին) տոկոսադրույքը աստիճանաբար կնվազի մինչև 6.0–6.25%: Սա նշանակում է, որ մեղմացումը կշարունակվի, բայց առանց շտապողականության՝ 0.25%, գուցե եռամսյակային կամ նույնիսկ ավելի հազվադեպ:

Քաղաքացիների համար սա նշանակում է. հիփոթեքային վարկերը և սպառողական վարկերը կմնան համեմատաբար մատչելի (համեմատած հայկական չափանիշների հետ), դրամային ավանդները առայժմ մեծապես չեն կորցնի իրենց գրավչությունը: Այնուամենայնիվ, նրանք, ովքեր այժմ սպասում են վարկային ծախսերի կտրուկ անկման, ստիպված կլինեն սպասել կարգավորող մարմնի որոշումների առնվազն մեկ կամ երկու ցիկլի: