Հայկական դասական ուտեստ՝ կիսահեղուկ շիլա՝ սմբուկով և սիսեռով (մանճիկ)
Հայաստանում սմբուկը երբեք պարզապես բանջարեղեն չի եղել։ Մուսալլերի գյուղերում դրանից պատրաստում էին ամենատարբեր ճաշատեսակներ՝ աղցաններից ու ապուրներից մինչև հիմնական երկրորդ ճաշատեսակներ։ Սակայն առանձնահատուկ տեղ էր զբաղեցնում ավանդական ուտեստը, որը հայտնի է որպես սմբուկով մանճիկ։
«Մանճիկ» անվանումը տեղական բարբառով նշանակում է «կիսահեղուկ շիլա»՝ թանձր, անուշաբույր և սննդարար ճաշատեսակ։
Պատրաստելու համար անհրաժեշտ են սմբուկ, սիսեռ, լոլիկ, սոխ, սխտոր, աղ և համեմունքներ։ Նախ սիսեռը թրջում են գիշերվա ընթացքում, որպեսզի փափկի, այնուհետև եփում մինչև պատրաստ լինելը։ Սոխը թեթևակի տապակում են, սմբուկի խորանարդիկները կարմրացնում թավայի մեջ, որից հետո ավելացնում են եփած սիսեռը, կտրատած լոլիկը և ճզմած սխտորը։ Այս ամենը համեմում են աղով և համեմունքներով և մարմանդ կրակով շոգեխաշում մինչև բույրերի լիակատար միախառնումը։ Ուտեստի որոշ տարբերակներում ավելացնում են միս կամ կծու պղպեղ, իսկ սեզոնային բանջարեղենն ու սիրելի համեմունքները կարող են մանճիկին համի նոր երանգներ հաղորդել։
Այս ուտեստը պատրաստում էին ընտանիքի և հյուրերի համար, այն տնային տոնի մի մասն էր, հյուրընկալության և ջերմության խորհրդանիշ։ Սեղանի շուրջ հավաքվում էին մի քանի սերունդներ, կիսվում էին պատմություններով, ծիծաղում և վայելում պարզ ուրախությունները։ Նույնիսկ ամենահասարակ տներում մանճիկը համարվում էր հատուկ կերակուր, որը տունը լցնում էր ջերմությամբ և ստեղծում ավանդույթների ու հայրենիքի հետ միասնության զգացում։