Միջինք. Մեծ Պահքի կեսը և հայկական ավանդական «Բաղարջի» խորհուրդը
Մեծ Պահքի քառասնօրյա ընթացքը բաժանվում է երկու հավասար մասերի մի հիշարժան օրով, որը հայ ժողովուրդը կոչում է Միջինք: Սա այն հանգրվանն է, երբ հավատացյալն ամփոփում է պահեցողության առաջին շրջանը և նոր թափով պատրաստվում Հարության մեծ տոնին՝ Սուրբ Զատիկին:
Ե՞րբ է Միջինքը 2026 թվականին
Համաձայն Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու տոնացույցի՝ Միջինքը նշվում է Մեծ Պահքի չորրորդ չորեքշաբթի օրը (24-րդ օրը): 2026 թվականին Միջինքը համընկնում է մարտի 11-ին:
Հիշեցնենք, որ 2026 թվականին Մեծ Պահքը սկսվում է փետրվարի 16-ին, իսկ Սուրբ Զատիկը նշվելու է ապրիլի 5-ին:
Օրվա խորհուրդը
Միջինքը եկեղեցական տոն չէ, այլ ժողովրդական ավանդույթ, որն օգնում է «քաղցրացնել» պահքի դժվարությունները: Այն քաջալերանքի յուրօրինակ միջոց է՝ հիշեցնելու, որ ճանապարհի կեսն արդեն անցել է, և առջևում հաղթական Զատիկն է: Ըստ եկեղեցական կարգի՝ այդ օրվանից սկսվում է խաղաղական ժամերգության ժամանակ երգվող «Որդի Աստծո» շարականը:
Միջինքի անբաժանելի մասը՝ Միջինքի Բաղարջ (Գաթա)
Միջինքի ամենասպասված և սիրված սովորույթը Միջինքի բաղարջի պատրաստումն է: Սա պահքային գաթա է կամ հաց, որը պատրաստվում է առանց կենդանական ծագման մթերքների (օգտագործվում է բուսական յուղ, ձեթ):
Գուշակության մետաղադրամը
Բաղարջի մեջ թաքցվում է մի մետաղադրամ (կոպեկ) կամ սպիտակ ուլունք: Ըստ ավանդույթի՝ երեկոյան ընտանիքի անդամները հավաքվում են սեղանի շուրջ, և տան մեծը բաժանում է գաթան այնքան մասերի, որքան անդամ ունի ընտանիքը: Այն անդամը, ում բաժնից դուրս է գալիս մետաղադրամը, համարվում է տարվա «հաջողակը»: Համարվում է, որ այդ տարի Աստծո օրհնությունն ու հաջողությունը հատկապես ուղեկցելու են նրան իր բոլոր բարի գործերում:
Ինչպե՞ս նշել Միջինքը
- Պատրաստել Պահքային Գաթա. Քանի որ դեռ պահքի շրջան է, գաթան պատրաստեք ձեթով, ընկույզով և շաքարավազով կամ մեղրով:
- Այցելել Եկեղեցի. Մասնակցեք չորեքշաբթի օրվա երեկոյան ժամերգությանը և ստացեք հոգևոր զորություն:
- Ընտանեկան ջերմություն. Սա հրաշալի առիթ է ընտանիքով հավաքվելու, միմյանց քաջալերելու և պահքի մնացած օրերը հոգևոր խաղաղությամբ անցկացնելու համար:
Միջինքը մեզ հիշեցնում է, որ յուրաքանչյուր զրկանք և հոգևոր ճգնություն ունի իր քաղցր պտուղը: Մաղթում ենք բոլորին բարի և հոգևոր ընթացք դեպի Հրաշափառ Հարության տոն: