Սյունիքի խաշնտուր՝ հայկական խոհանոցի հնագույն ուտեստը
Հայկական խոհանոցը հարուստ է հնագույն ուտեստներով, որոնք պահպանվել են սերունդների միջով և մինչ օրս վառ են հիշատակվում։ Այսօր կծանոթանանք Սյունիքի հնագույն կերակրատեսակներից մեկին՝ «խաշնտուր»։
«Խաշնտուր» բառը նշանակում է «խաշիր և տուր», և այն հին ժամանակներում պատրաստվում էր հիմնականում կանաչ լոբով, սոխով և դդմով։ Սյունիքի ավանդական տարբերակում ավելացնում էին նաև ոչխարի միս, բայց հնարավոր է այն պատրաստել բացառապես բուսական տարբերակը, օրինակ՝ պահքի ժամանակ կամ սեզոնային պայմաններում:
«Խաշնտուր»-ը պատրաստվում էր այս կերպ. ոչխարի միսը, խոշոր կտրատված սոխը, լոլիկը և դդումը, ինչպես նաև կանաչին մի փոքր տապակվում էին, ապա ամբողջ զանգվածը տեղափոխվում էր կավե ամանի մեջ, ծածկվում խմորով և դրվում ջեռոցում:
Սյունիքի խաշնտուրի նմանակն հին ժամանակներում կոչվում էր «Բաղանի», իսկ դրա նախատիպը պահպանվել է նաև Արցախում, որտեղ, ավանդույթի համաձայն, ավելացնում էին մոշ, տարբեր տեսակի բույսեր և սոխ:
Այս ուտեստը մատուցվում է որպես հիմնական ճաշատեսակ, և դրա հետ սովորաբար առաջարկվում է թթի օղի, մատուցված կավե ամանով:
💡 Սյունիքի խաշնտուրը ոչ միայն համեղ է, այլ նաև օգտակար առողջության համար՝ շնորհիվ դրա բաղադրության մեջ գտնվող դդմի:
Նման հնագույն ուտեստները ոչ միայն լրացնում են մեր սեղանը համեղությամբ, այլ նաև պահպանում և տարածում են հայկական մշակութային ժառանգությունը, որը պետք է պահպանել և փոխանցել հաջորդ սերունդներին։