Հայաստանի բյուջեի պակասուրդը երեք եռամսյակների արդյունքներով նվազագույն մակարդակի վրա է

2025 թվականի առաջին երեք եռամսյակների արդյունքներով՝ Հայաստանի պետական բյուջեի համախառն պակասուրդը կազմել է կանխատեսվող տարեկան ՀՆԱ-ի ընդամենը 0.73%-ը, ինչը էապես ցածր է ամբողջ տարվա համար նախատեսված 5.5% ցուցանիշից։ Այս տվյալները ներկայացված են Համաշխարհային բանկի «Armenia Monthly Economic Update» նոյեմբերյան զեկույցում։

Սեպտեմբերին պակասուրդն էլ ավելի համեստ է եղել՝ տարեկան ՀՆԱ-ի 0.1%-ը։ Բանկի փորձագետները այս դրական միտումը կապում են հարկային մուտքերի դինամիկ աճի հետ. անվանական արտահայտությամբ դրանք ավելացել են 8.7%-ով՝ նախորդ տարվա սեպտեմբերի համեմատ։ Հիմնական ներդրումն ունեցել են ԱԱՀ-ի (+25.4%), եկամտային հարկի (+10.7%) և շահութահարկի (+12.6%) հավաքագրումները։ Բացի այդ, զգալիորեն՝ 53.1%-ով, աճել են շրջանառության հարկից ստացվող մուտքերը, ինչը բացատրվում է 2025 թվականին դրույքաչափի բարձրացմամբ։ Սոցիալական վճարներն իրենց հերթին աճել են 13.3%-ով, թեև բնապահպանական հարկի գծով հավաքագրումները նվազել են 22.5%-ով։

Պետական ծախսերը նույնպես աճել են, սակայն վերահսկելի տեմպերով. ընդհանուր ծավալն ավելացել է 23%-ով։ Հատկապես աչքի են ընկնում կապիտալ ծախսերը, որոնք կտրուկ աճել են 79.5%-ով՝ հիմնականում պաշտպանության ոլորտի (+50.7%), ինչպես նաև դպրոցների կառուցման և նորոգման ծրագրերի հաշվին, որտեղ ծախսերը գրեթե կրկնապատկվել են։ Ընթացիկ ծախսերն ավելացել են 7.8%-ով՝ նախևառաջ սոցիալական պաշտպանության ոլորտի պատճառով (+8.9%)։

Ինչպես նշել է ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը, կառավարությունը մտադիր է շարունակել պակասուրդի կրճատման քաղաքականությունը. 2026 թվականին այն կնվազի մինչև ՀՆԱ-ի 4.5%-ը, 2027-ին՝ 3.5%, այնուհետև՝ 2.8%, իսկ մինչև 2030 թվականը կկայունանա 1%-ի սահմաններում։ Համաշխարհային բանկի կանխատեսմամբ՝ նման կարգապահությունը թույլ կտա Հայաստանի տնտեսությանը 2025 թվականին պահպանել 5.2% աճը, թեև հաջորդող տարիներին տեմպերը կարող են փոքր-ինչ դանդաղել՝ հասնելով 4.9–4.7%-ի։