Երևանի մետրոն 45 տարեկան է

Այս օրերին մենք նշում ենք Երևանի մետրոպոլիտենի 45-ամյա հոբելյանը:

1960-ական թվականների վերջին Երևանի բնակչությունը գերազանցում էր 700 000-ը։  Քաղաքացիների թվի աճը կտրուկ սրեց տրանսպորտի խնդիրը։ Այն սրվեց Երևանի փողոցների շինարարության պատմական զարգացմամբ, որը բնութագրվում էր նեղ փողոցների ցանցով, խիտ կառուցապատված կենտրոնով, նոր (արդյունաբերական և բնակելի) տարածքների հեռավորությամբ և ծովի մակարդակից մինչև 550 մետր բարձրության փոփոխությամբ բարդ տեղանքով:

1967 թվականի մայիսի 3-ին ընդունվել է «Երևանի մետրոպոլիտենի տեխնիկատնտեսական հիմնավորման մասին» փաստաթուղթը, որն ուղարկվել է ՀԽՍՀ Պետական ​​պլանավորման կոմիտե՝ հաստատման։ Մոսկվան, սակայն, զգաց, որ հիմնավորումն այնքան էլ համոզիչ չէ։ Երկարատև պայքարից հետո Երևանին «տվեցին կանաչ լույս» Արմգիպրոտրանս ինստիտուտի ստեղծման և 4 կիլոմետրանոց ստորգետնյա արագընթաց տրամվայի գծի կառուցման համար, որը պետք է մի քանի տեղ դուրս գար ստորգետնյա հատվածներից  և կապեր վերգետնյա տրամվայի գծեր։

Մետրոյի առաջին գծի առաջին փուլի շինարարության սկիզբը համարվում է 1972 թվականը, քանի որ արագընթաց տրամվայի գիծը կառուցվել է՝ հաշվի առնելով հետագա օգտագործումը որպես մետրո։

Մինչև 1977 թվականի հոկտեմբերի 6-ը, երբ ավարտված էր մոտ 4 կիլոմետր թունելների կառուցումը, ԽՄԿԿ Կենտկոմի և ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդի միջև երկարատև պայմանավորվածությունից հետո նրանք ընդունեցին թիվ 2221Ռ որոշումը «Մետրոպոլիտեն կառուցելու մասին Ք. Երևան»։ Այս իրադարձությունը խթան հանդիսացավ «լիարժեք» մետրոյի արագացված նախագծման և կառուցման համար։

1981 թվականի մարտի 7-ին տեղի է ունեցել Երևանի մետրոպոլիտենի հանդիսավոր բացումը։ Առաջին փուլի մեկնարկային հատվածը 7,6 կմ երկարությամբ (որից 1,9 կմ-ը վերգետնյա հատվածն է) ներառում էր 4 կայան՝ Բարեկամություն, Սարալանջի (այժմ՝ Մարշալ Բաղրամյան), Երիտասարդական և Սասունցի Դավիթ։ Մի քանի ամիս ուշացումով նույն թվականի դեկտեմբերին բացվեց Լենինի հրապարակ միջանկյալ կայանը (այժմ՝  Հանրապետության հրապարակ)։

1989 թվականին ավարտվեց գծի առաջին փուլի շինարարությունը, գործող կայաններին ավելացվեցին հետևյալ կայանները՝ Գործարանային, Շենգավիթ, Գարեգին Նժդեհի հրապարակ, Զորավար Անդրանիկ։ Շենգավիթ կայարանի հետ միաժամանակ բացվեց Չարբախի դեպոն։ Մինչև 1996 թվականը Երևանի մետրոպոլիտենում երթևեկությունն իրականացվում էր մեկ գծով, սակայն դեկտեմբերի 26-ին Չարբախի դեպոյի ուղղությամբ մասնաճյուղի շարունակության վրա բացվեց համանուն վերգետնյա կայարանը, որից մաքոքային երթևեկություն է իրականացվում դեպի Շենգավիթ կայարան։