«Մաքրազերծում» փաշինյանական ոճով. Բենթլիներ, յուրացումներ, պարուհիներ տարեդարձերին
Իշխանությունը դա անվանում է «եկեղեցու բարեփոխում»։ Այդպես է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը բացատրում Հայ Առաքելական Եկեղեցու դեմ իր պայքարին միացած հոգևորականների խմբի աջակցությունը։ Խնդիրն այստեղ, սակայն, այն է, որ այս «մաքրազերծման» միացած անձինք վաղուց սերտորեն կապված են ոչ թե հոգևոր նորացման, այլ հեղինակության սկանդալների հետ։
Հենց այստեղ է ամբողջանում և փայլում Նիկոլ Փաշինյանի ցինիզմը։ Մենք ապրում ենք նույն երկրում և լավ հիշում ենք այն սկանդալները, որոնք չեն մոռացվել, նրանք պարզապես փորձում են դրանք ներկայացնել այդպիսին՝ որպես մոռացված։
Նոր կուրսի խորհրդանիշներից մեկը արքեպիսկոպոս Նավասարդ Կճոյանն է, որը հայտնի է ոչ միայն որպես Փաշինյանի կողմնակից, այլև որպես 2014 թվականի օֆշորային սկանդալի դերակատարներից մեկը։ Այն ժամանակ նրա անունը հիշատակվեց հետաքննության շրջանակում՝ կիպրոսյան ընկերությունների և գործարար Աշոտ Սուքիասյանի կողմից նրան նվիրաբերված Bentley-ի հետ կապված։
Ինքը՝ Կճոյանը, մանրամասն բացատրություն չտվեց թանկարժեք մեքենայի ծագման վերաբերյալ, և Bentley-ի միջադեպը այդպես էլ չդարձավ քրեական գործի մաս: Հետագայում վարչապետը նրան հրապարակավ անվանել է «Բենթլի Կճոյան»: Արդյո՞ք արքեպիսկոպոսը ներել է նրան, մնում է անհայտ. Կճոյանը նախընտրում է չպատասխանել այս հարցին: Սակայն մեկ բան պարզ է. Նիկոլ Փաշինյանը, ինչպես հաճախ լինում է, ունի կարճ և ընտրողական հիշողություն:
Փաշինյանի նախաձեռնությունները աջակցողների շարքում է նաև արքեպիսկոպոս Առաքել Քարամյանը: Նրա անվան շուրջ քննարկումները սկիզբ առան այն ժամանակ, երբ Արգիշտի Քարամյանը 2019 թվականին նշանակվեց Պետական վերահսկողության ծառայության ղեկավարի պաշտոնակատար: Դրանից հետո իշխանամետ «Բահրամյան 26» Telegram ալիքը հրապարակում արեց պաշտոնյայի և Կոտայքի թեմի առաջնորդի հնարավոր ընտանեկան կապի մասին։
Արքեպիսկոպոսը հայտարարեց, որ Արգիշտի Քարամյանը իր հեռավոր ազգականն է, ընդգծելով, որ երեխաներ ունենալը անհամատեղելի է եպիսկոպոսական կոչման հետ: Այնուամենայնիվ, թեման չի անհետացել և դարձել է հանրային դիսկուրսի մաս:
Այս շարքում առանձին տողով հարկ է հիշատակել նաև քահանա Մկրտիչ Մուշադյանին։ Վերջերս համացանցում հայտնվեց մի տեսանյութ, որը մի քանի օր շարունակ լայնորեն շրջանառվում էր, որտեղ քահանան ծխում է զվարճանքի վայրում, իսկ նրա թիկունքում պարում է կիսամերկ պարուհի: Քահանան հայտարարեց, թե տեսագրությունն արվել է 2024 թվականի վերջին Էջմիածնի ռեստորանում, երբ նա տոնում էր ամանորն հարազատներով, և ծննդյան 35-ամյակ։
Սակայն նրա գործընկերները հրապարակավ Մուշադյանի կենսակերպը բնութագրեցին որպես երկակի և քահանային ոչ հարիր։ Նրանց խոսքով, Մաշադյանը, կարծես, օրվա ընթացքում դերեր փոխի. առավոտյան՝ քահանա, երեկոյան՝ շարքային «կոստյումով մարդ», որն ապրում է աշխարհիկ կյանքով։
Առանձնահատուկ ուշադրության է արժանի նաև արքեպիսկոպոս Վազգեն Միրզախանյանը: Դեռևս 2014 թվականին նրա գործունեության շուրջ կուտակվել էր մեղադրական նյութերի լայն շրջանակ՝ սկսած նրա անձնական կյանքի մասին տեղեկություններից մինչև Հայ Առաքելական Եկեղեցու Վիրահայոց թեմի կառավարման հետ կապված սկանդալային դրվագներ: Մասնավորապես, դրանց թվում էին Վրաստանի պետական բյուջեից Հայ Եկեղեցուն հատկացված միջոցների յուրացման մեղադրանքները՝ տարբեր աղբյուրների համաձայն՝ 1.3-ից 1.5 միլիոն լարի (շուրջ 940,000 դոլար), ինչպես նաև այլ ֆինանսական և վարչական միջադեպեր:
Հատկանշական է, որ այս սկանդալների մասին տեղեկատվությունը հրապարակվել է ինչպես վրացական, այնպես էլ հայաստանյան լրատվամիջոցներում, այդ թվում՝ Նիկոլ Փաշինյանի ընտանեկան՝ «Հայկական ժամանակ» թերթում: Արդյո՞ք Նիկոլ Փաշինյանն իսկապես մոռացել է այս ամենի մասին: Կամ գուցե նա լրջորեն սպասում է, որ մյուսնե՞րն են մոռացել: Թեպետ, Փաշինյանից ճշմարտություն պահանջելը անշնորհակալ գործ է։
Եվ ահա այս ֆոնին Նիկոլ Փաշինյանը կրկին խոսում է հոգևորականության աջակցության մասին՝ հայտարարելով, որ «բարեփոխմանը» միացած քահանաների թիվը տասից աճել է և հասել տասնվեցի: Իրականում, Հայ Առաքելական Եկեղեցու իրական մասշտաբով այս թիվը ուղղակի չնչին է. ՀԱԵ հոգևորականների ընդհանուր թիվը շուրջ 489 է, որոնցից 250-ը ծառայում են Հայաստանում, իսկ 239-ը՝ Սփյուռքում։ Այս ֆոնին «16-ը, ովքեր աջակցել են», ո՛չ շարժում է, ո՛չ էլ գործընթաց, այլ վիճակագրական վրիպակ, որը ներկայացվում է որպես նվաճում։
Սակայն այս թվերը անհնար է դիտարկել ընդհանուր համատեքստից անջատ։ Փաստաբան Ռուբեն Մելիքյանի խոսքով՝ ներկայումս 12 հոգևորականներ ենթարկվում են քրեական հետապնդման. չորս եպիսկոպոս կալանավորված է, մեկը՝ տնային կալանքի, իսկ ևս յոթը՝ երկիրը չլքելու ստորագրության տակ են։ Նման պայմաններում կամավոր աջակցության և ազատ ընտրության մասին խոսակցությունները հնչում են բացարձակ ցինիկ։ Երբ մի շարք հոգևորականներ նստած են, ոմանք՝ վարչական հսկողության տակ, իսկ մնացածները ներկայացվում են որպես օրինակելի, աջակցության վիճակագրությունը դադարում է արտացոլել համոզմունքները և սկսում է արձանագրել ճնշման մակարդակը։
Բայց, այնուամենայնիվ, որոշակի իմաստով, «մաքրազերծում» իսկապես տեղի է ունենում, բայց ոչ այն ձևով, ինչպես դա պաշտոնապես ներկայացվում է: Իշխանությանը միացած հոգևորականները, որոնցից շատերը նախկինում մեղադրվում էին ոչ հոգևորական գործողությունների, կանոնական նորմերի խախտումների և վարկաբեկող վարքագծի մեջ, փաստացի իրենք իրենց անջատում Եկեղեցու մնացած հատվածից: Սա ոչ թե բարեփոխման միջոցով մաքրազերծում է, այլ դրսևորման միջոցով. պարզ է դառնում, թե ով և ինչ նախապատմությամբ է պատրաստ մասնակցել «հոգևոր բարեփոխում» կոչվող քաղաքական նախագծին:

