Հայաստանի ժողովրդագրական պատկերը. ծնելիությունն աճել է, մահացությունը՝ նվազել

Հայաստանի վիճակագրական կոմիտեն հրապարակել է 2026 թվականի հունվար-փետրվար ամիսների ժողովրդագրական տվյալները, որոնք փաստում են երկրում իրավիճակի որոշակի բարելավման մասին: Նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ՝ հանրապետությունում ծնելիության ցուցանիշն աճել է 0,6%-ով, իսկ մահացությունը նվազել է զգալիորեն՝ 10,7%-ով:

Ծնելիության դինամիկան և կենսունակության գործակիցը

2024 թվականի սկզբից մինչև 2026 թվականի հունվարը Հայաստանում գրանցվում էր ծնելիության անկում, սակայն 2026-ի առաջին երկու ամիսները դրական միտում են հաղորդել: Ըստ վիճակագրության՝ հաշվետու ժամանակահատվածում երկրում ծնվել է 4 912 երեխա՝ 2025 թվականի 4 883-ի փոխարեն:

Միևնույն ժամանակ, նվազել է նաև մեռելածնության դեպքերի թիվը. գրանցվել է 57 դեպք, ինչը 8,1%-ով պակաս է նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի ցուցանիշից:

Կարևոր ցուցանիշ է կենսունակության գործակիցը (ծնվածների և մահացածների հարաբերակցությունը), որը կազմել է 110,1%: Համեմատության համար նշենք, որ 2025 թվականի հունվար-փետրվարին այն կազմում էր 97,7%, ինչը նշանակում է, որ այս տարի ծնվածների թիվը գերազանցել է մահացածների թվին:

Մահացության ցուցանիշները և հիմնական պատճառները

2026 թվականի առաջին երկու ամիսներին Հայաստանում մահացել է 4 460 մարդ՝ նախորդ տարվա 4 997-ի փոխարեն:

Մահվան պատճառների կառուցվածքում առաջատարը շարունակում են մնալ արյունաշրջանառության համակարգի հիվանդությունները, որոնցից մահացել է 2 366 մարդ (ընդհանուր դեպքերի 53,1%-ը): Այնուամենայնիվ, այս ուղղությամբ մահացության ցուցանիշը նվազել է 12,2%-ով:

Մահվան պատճառների ցանկը հետևյալն է.

• Նորագոյացություններ (քաղցկեղ). 912 դեպք (20,4%): Սա միակ հիմնական ցուցանիշն է, որտեղ արձանագրվել է աճ՝ 2,1%-ով:
• Շնչառական օրգանների հիվանդություններ. 461 դեպք (10,3%), նվազումը՝ 16%:
• Մարսողական օրգանների հիվանդություններ. 230 դեպք (5,2%), նվազումը՝ 8,4%:
• Արտաքին պատճառներ (դժբախտ պատահարներ և այլն). 122 դեպք (2,7%), նվազումը՝ 7,6%:
• Էնդոկրին համակարգի հիվանդություններ. 98 դեպք (2,2%), նվազումը՝ 10,1%:
• Վարակներ. 39 դեպք (0,9%), նվազումը՝ 18,7%:

Ժողովրդագրական այս տվյալները վկայում են մահացության կառուցվածքում դրական տեղաշարժերի մասին, բացառությամբ ուռուցքային հիվանդությունների, որոնք շարունակում են մնալ լուրջ մարտահրավեր առողջապահական համակարգի համար: